Malva sylvestris

Περισσός 20-03-2008 Τουρκοβούνια

Η Μολόχα η δασική (Malva sylvestris, L. 1753) είναι η πιο κοινή από τις μολόχες και αυτή που κατά κύριο λόγο συλλέγεται για φαρμακευτικούς σκοπούς. Είναι φυτό που ζει τουλάχιστον δύο χρόνια. Φύεται σε φράκτες, άκρες δρόμων και μεσογειακά λιβάδια.
Διατηρούμε το αρχαίο της όνομα «μολόχη», που θεωρείται άγνωστης ετυμολογίας. Οι αρχαίοι την συνέδεαν με το ρήμα «μαλάσσω» και ίσως να είχαν δίκιο, αν σκεφτούμε ότι τα νωπά φύλλα της τα χρησιμοποιούμε και σήμερα για τα οδυνηρά τσιμπήματα μελισσών, σφηκών και τσουκνίδων, μαλάσσοντας με αυτά το δέρμα μας.
Τα φύλλα της μολόχας χρησιμοποιούνται από την αρχαιότητα σε δερματικές παθήσεις, φλεγμονές, συνάχι, γαστρεντερίτιδα. Γενικά, θεωρείται ότι τα φύλα (και αποξηραμένα) έχουν μαλακτικές, αποχρεμπτικές, στυπτικές και καταπραϋντικές ιδιότητες.
Η μολόχα είναι βρώσιμη και λαχανεύεται. Ήδη όμως από την αρχαιότητα ο Ησίοδος την θεωρούσε τροφή των φτωχών. Οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι πάντως την καλλιεργούσαν ως βρώσιμο λαχανικό. Οι Πυθαγόρειοι την έτρωγαν γιατί ήταν ελαφριά στο στομάχι κι άφηνε ελεύθερη την σκέψη. Την τρώνε ακόμα σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, αλλά πλέον είναι παραμελημένη ίσως γιατί είναι πολύ κοινή. Στην Κάσο την κάνουν ντολμάδες και στην Τήνο βάζουν τα χοντρά βλαστάρια της σε ομελέτες.
Και μια ωραία ιστορία: Ο Μανουήλ Βερνάρδος από το Ρέθυμνο ήταν τυπογράφος, νομομαθής, μέλος της Φιλικής Εταιρίας και αγωνιστής στην Επανάσταση του 1821. Κάποτε αναγκάστηκε να ζήσει 6 βδομάδες σε ένα ξωκκλήσι στη Σκύρο, έπαθε κρυοπαγήματα κι έγραψε: «Ψωμί και μολοχόφυλλα εις εν αγγείον βάζω, στο παγωμένο δάκτυλο ιατρικόν το βάζω». Τα στιχουργήματά του εκδόθηκαν στη Σύρο το 1834 με τίτλο «Δεινολογία».
Ετυμολογία:
Malva > malva (λατιν.). Η μαλάχη των αρχαίων, μολόχα
sylvestris > sylva > silva, δάσος = δασική

Malva cretica subsp. cretica

Πατέρας 01/05/2014

Η Malva cretica Cav. 1786, είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: παράκτιες περιοχές, άκρες αγρών, δρόμοι, ελαιώνες, φρύγανα σε υψόμετρα 0-700 (-1100) μ.
Αυτή η μικρή μολόχα έχει βλαστούς τριχωτούς, όρθιους ή κατακείμενους.
Φϋλλα τα κατώτερα είναι σχεδόν κυκλικά, ενώ τα ανώτερα έχουν πολύ στενούς λοβούς.
Άνθη, διαμέτρου έως 2 εκ., ανοιχτορόδινα με σκούρες νευρώσεις.
Ανθίζει από τα τέλη Μαρτίου μέχρι τον Ιούνιο.

Ετυμολογία:
Malva > malva (λατιν.). Η μαλάχη των αρχαίων, μολόχα.
cretica > Creta Κρήτη.

Malva multiflora Lavatera cretica

Σχινιάς 23/04/2014

Η Malva multiflora, (Cav.) Soldano, Banfi & Galasso 2005, είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Συνώνυμο: Lavatera cretica  L.
Βιότοπος: αμμώδεις παράκτιες περιοχές, άκρες αγρών, δρόμοι, ελαιώνες, σε υψόμετρα 0-400 (-700) μ.
Φυτό με βλαστούς όρθιους ή απλωτούς.
Φύλλα χνουδωτά, τα ανώτερα με πέντε λοβούς, τα κατώτερα σχεδόν στρογγυλά.
Τα άνθη είναι ρόδινα με σκούρες νευρώσεις και φύονται στις μασχάλες των φύλλων.
Ανθίζει από τα τέλη Μαρτίου μέχρι τον Ιούνιο.

Ετυμολογία:
Malva > malva (λατιν.). Η μαλάχη των αρχαίων, μολόχα.
multiflorus, a, um > multus πολύς + flos floris άνθος = πολυανθής.
Lavatera > αφιερωμένο στον J.R. Lavater (18ος αιώνας), γιατρό και φυσιοδίφη από τη Ζυρίχη.