Crocus flavus subsp. atticus

Πάρνηθα 17/02/2016

Ο Κρόκος ο κίτρινος Crocus flavus (Weston 1771) είναι βαλκανικό είδος που φτάνει μέχρι τη βορειοδυτική Τουρκία. Στην Ελλάδα φύεται κυρίως στα βουνά της Κεντρικής και Βόρειας Ελλάδας
Άνθη χρυσοκίτρινα, με σωλήνα συχνά καφεγκρίζο.
Στίγματα στύλου ακέραια, πορτοκαλί ή χρυσοκίτρινα. Στήμονες και στίγματα σχεδόν ισομήκη, κοντύτερα από το περιάνθιο.
Ανθήρες κίτρινοι.
Φύλλα 6 -8 που δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως κατά την άνθιση.
Άνθιση: Μάρτιος – Απρίλιος, σε υψόμετρα από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι τα 1.000 μέτρα.
Βιότοπος: λιβάδια, ξέφωτα και θαμνότοποι.
Για την ύπαρξη του Crocus flavus από την Πάρνηθα υπήρχαν παλαιότερες αναφορές. Η παρατηρητικότητα του Παναγιώτη Κουμπέτσου τον εντόπισε το 2013 στην ΒΑ Πάρνηθα και τον ξεχώρισε από τον Crocus olivieri, που ανθίζει περίπου την ίδια εποχή σ' αυτή την περιοχή της Πάρνηθας.Το 2014 οι Kit Tan, Zografidis & Mermygkas περιέγραψαν τον κρόκο αυτόν ως (υποείδος) Crocus flavus subsp. atticus, subsp. nov. 2014.

Ετυμολογία:
Crócus > κρόκος (πιθανώς από την κρόκη, υφάδι).
flavus = κίτρινος, ξανθός.

atticus = αττικός.

Linaria triphylla

Πατέρας 20/02/2016

Η Λιναρία η τρίφυλλη (Linaria triphylla (L.) Mill. 1768) είναι φυτό μεσογειακό. Στην Ελλάδα φύεται στην νότια χώρα, από το Ιόνιο μέχρι την Ρόδο και την Κρήτη.
Μονοετές, λείο, γλαυκοπράσινο φυτό με 1 ή περισσότερα ανθοφόρα στελέχη, 10-60 εκ.
Φύλλα σε σπονδύλους των 3 ή εναλλασσόμενα, αντωοειδή, σαρκώδη, αμβλέα.
Βιότοπος: αγροί, παρυφές καλλιεργειών, ελαιώνες, σε υψόμετρα μέχρι 700 μ.
Ταξιανθία πυκνή. Άνθη με στεφάνη δίχειλη, κίτρινη ή ιώδη, που καταλήγει σε οξύληκτο πλήκτρο στρεφόμενο προς τα κάτω, και κίτρινο φάρυγγα.
Ανθίζει Φεβρουάριο  - Μάρτιο.

Ετυμολογία:
Linaria > λίνον (Linum latin.), επειδή έχει ίδια φύλλα με το λίνον = Λιναρία.
triphylla > τρι* + φύλλο = τρίφυλλη.

Lactuca muralis (Mycelis muralis)

Πάρνηθα 13-06-2012

Η Lactuca muralis [(L.) Gaertn. 1791] είναι ευρωπαϊκό φυτό που φτάνει έως τον Καύκασο. Έχει ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.

Συνώνυμο: Mycelis muralis [(L.) Dumort. 1827).

Βιότοπος: Δάση, προεξοχές σε βράχους, φαράγγια σε υψόμετρα 300-1600 μ.

Πολυετές ριζωματώδες φυτό με όρθιους βλαστούς ύψους 20-80 εκ. Κάτω και μεσαία φύλλα περίβλαστα.

Άνθη κίτρινα-λεμονί

Άνθιση: Ιούνιος - Σεπτέμβριος

Ετυμολογία:

Lactuca < lac, láctis, γάλα ==> για τον άφθονο λευκό χυμό που έχουν είδη του γένους ==> μαρούλι, θρίδαξ

muralis  < murus τοίχος ==> αναφορά στον βιότοπο (βράχοι).

Mycelis < αρχαίο όνομα ασαφούς προέλευσης.

Convolvulus arvensis

Περισσός 03-10-2013 Τουρκοβούνια

Ο Κονβόλβουλος των αγρών (Convolvulus arvensis L. 1753) είναι κοσμοπολίτικο φυτό. Στην Ελλάδα εξαπλώνεται σε όλη την χώρα, ακόμα και μέσα στις πόλεις.
Ανθίζει από τον Μάιο και σχεδόν όλο τοο καλοκαίρι, ανάλογα με τις συνθήκες

Ετυμολογία:
Convolvulus > convolvo (λατιν.) διαπλέκω - για τα συχνά άστατα στελέχη των ειδών αυτού του γένους = Κονβόλβουλος
arvensis > arvum, αγρός = αρουραίος, των αγρών

Stachys swainsonii subsp. melangavica

Γεράνεια 03-05-2013

Ο Stachys swainsonii (Benth.) subsp melangavica, D. Perss. 1981 είναι στενότοπο ενδημικό των Γερανείων.
Φυτό πυκνά τριχωτό, έντονα διακλαδισμένο, με ξυλώδη βάση.
Βιότοπος: Σχισμές βράχων, συνήθως κοντά στην θάλασσα.
Άνθη: λευκά με πορφυρές γραμμές.
Άνθιση: Απρίλιος - Ιούνιος, ανάλογα με το υψόμετρο/
Εξάπλωση: στο ακρωτήριο Μελαγκάβι και τις γύρω από αυτό περιοχές των Γερανείων.
*** Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (RDB 2009), με τον χαρακτηρισμό «Σχεδόν Κινδυνεύον» ( ΝΤ).

Ετυμολογία:
Stachys > στάχυς (από την διάταξη των ανθέων)
swainsonii > προς τιμήν του William Swainson (1789-1855), Βρετανού φυσιοδίφη και εξερευνητή
melangavica > από ακρωτήριο Μελαγκάβι Πέρα Χώρας - Ηραίου, από όπου περιγράφτηκε.

Plocama calabrica (Putoria calabrica)

Γεράνεια 03-05-2013

Η Plocama calabrica (L.f.) M.Backlund & Thulin 2007, είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα, εκτός Κυκλάδων και ΒΑ χώρας.
Συνώνυμο: Putoria calabrica (L. f.) DC. 1830
Βιότοπος: βραχώδεις θέσεις, χαλικώδεις πλαγιές, παρυφές δρόμων, σε υψόμετρα 0-1200 (-2000) μ.
Μικρό, μάλλον απλωτό, δύσοσμο φρύγανο, με ξυλώδη βάση.
Φύλλα αντίθετα, λογχοειδή, σαρκώδη και λεία,
Τα ρόδινα άνθη έχουν 4 τριγωνικούς λοβούς, μακρύ σωλήνα και φύονται σε κορύμβους
Ανθίζει Απρίλιο - Ιούλιο.

Ετυμολογία:
Plocama > πλόκανον (έργο πλεκτικής) ==> αναφορά στους μπλεγμένους κλάδους.
calabrica = Calabria, η Καλαβρία στην Νότια Ιταλία.
Putoria > puteo βρωμάω.

Salvia argentea

Κιθαιρώνας 12-05-2013

Η Σάλβια η ασημένια (Salvia argentea, L. 1762) είναι μεσογειακό φυτό, με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα, εκτός Κρήτης και Ιονίου.
Διετές φυτό με τα φύλλα να αναπύσσουν εντυπωσιακό ρόδακα την πρώτη χρονιά και ανθοφόρους βλαστούς την δεύτερη. Υπάρχουν όμως άτομα που ζουν περισσότερα χρόνια.
Βλαστός όρθιος, τριχωτός.
Φύλλα μεγάλα, ωοειδή με ασύμμετρους λοβούς, καλυμμένα με ασημόχρωμο τρίχωμα.
Βιότοπος: πετρώδεις τοποθεσίες, χέρσα χωράφια, λιβάδια σε υψόμετρα (50-) 200-1900 μ.
Άνθη λευκά με ρόδινα τριχίδια στο μεγάλο εντυπωσιακό άνω χείλος, σε κυκλική αρμονική διάταξη κατά επάλληλους σπονδύλους.
Ανθίζει από τα τέλη Απριλίου.

Ετυμολογία:
Salvia > sálvo θεραπεύω, διασώζω - όνομα που χρησιμοποιεί ο Πλίνιος γαι το φασκομηλο Salvia officinalis για τις θεραπευτικές του ιδιότητες.
argenteus, a, um > argentum άργυρος = αργυρός, ασημένιος.

Tragopogon samaritani

Κιθαιρώνας 12-05-2013

Ο Τραγοπώγων του Σαμαριτάνι (Tragopogon samaritani Boiss. 1856) είναι ευρωμεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα εκτός από το Αιγαίο.
Συνώνυμο: Tragopogon crocifolius subsp. samaritanii (Heldr. & Sart.) I.Richardson 1976
Βιότοπος: μεσογειακά λιβάδια, δασικές εκτάσεις, θαμνώνες.
Ανθίζει από τον Απρίλιο.

Ετυμολογία:
Tragopogon > τράγος + πώγων - από την μορφή του πάππου = Τραγοπώγων (αρχαίο όνομα από τον Διοσκουρίδη).
samaritani > αφιερωμένο στον Giovanni Battista Samaritani (1821-1894), Ιταλό ανθοκόμο στην Αθήνα και συνεργάτη των Sartori και Boissier.

Viola phitosiana

Κιθαιρώνας 12-05-2013

Η Βιόλα του Φοίτου (Viola phitosiana, Erben 1985) είναι ενδημική της ηπειρωτικής Ελλάδας: Πάρνωνας, Ταΰγετος, Μαίναλο, Παναχαΐκό, Ερύμανθος, Παρνασσός, Τυμφρηστός, Πίνδος.
Μικρό φυτό με όρθιους βλαστούς.
Βιότοπος: Πετρώδεις θέσεις, ανοίγματα δασών, σε υψόμετρα 500-2000 μέτρων.
Άνθη: Μικρά, διαμέτρου μόλις 0,6 έως 1,2 εκατοστών. Λευκά με κίτρινο λαιμό.
Άνθιση: Μάιος -Ιούλιος.
Εξάπλωση στην Αττική: Γεράνεια, Κιθαιρώνας, Πατέρας.

Ετυμολογία:
Viola > viola (latin.) δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ).
phitosiana > αφιερωμένη στον καθηγητή Βοτανικής Δημήτριο Φοίτο. 

Draba lasiocarpa

Κιθαιρώνας 24/02/2013

Η Draba lasiocarpa (Rochel 1810) είναι βαλκανικό φυτό που φθάνει έως τις νότιες Άλπεις. Στην Ελλάδα φύεται στην ηπειρωτική χώρα, την Αττική και την Πελοπόννησο.

Βιότοπος: ρωγμές και πλατώματα βράχων σε υψόμετρα 880 - 2000 (2900) μ.

Μικρός πυκνοφυής θάμνος. Ταξιανθία με 2-13 άνθη με κίτρινα πέταλα.

Άνθιση: Μάρτιος - Ιούνιος.

Ετυμολογία:

Draba < δράβη (φυτό που αναφέρει ο Διοκσουρίδης) . Ο De Theis γράφει ότι, σύμφωνα με τον Λινναίο, δράβη σημαίνει ξινή, πικάντικη, με αναφορά στη γεύση των φύλλων.

lasiocarpa < λάσιος (τριχωτός, δασύτριχος + καρπός ==> αναφορά στους τριχωτούς καρπούς.