Alkanna graeca subsp. baeotica

Κιθαιρώνας 20/04/2013

Η Αλκάννα η ελληνική υποείδος βοιωτική (Alkanna graeca Boiss. & Spruner 1844 subs. baeotica (A.DC.) Nyman 1881) είναι ενδημική της Στερεάς Ελλάδας, Θεσσαλίας, Εύβοιας και Πελοποννήσου. Φύεται σε βραχώδεις και πετρώδεις τοποθεσίες, σε ορεινές περιοχές και συνήθως πάνω από τα 1200m. Ανθίζει από τον Απρίλιο.

Η Alkanna baeotica περιγράφτηκε το 1846 από τον A. DC. (Alphonse De Candolle, καθηγητής Βοτανικής στο Πανεπιστήμιο της Γένοβας) και από αποξηραμένο δείγμα το Sartori από την Βοιωτία ("in campis Boeotieae"). Δύο χρόνια νωρίτερα το 1844 οι Boissieur & Spruner είχαν περιγράψει την Alkanna graeca από την Πελοπόννησο. Το 1881 ο Nyman υποβάθμισε την Alkanna baeotica σε υποείδος της Alkanna graeca, επειδή η A. graeca είχε περιγραφεί νωρίτερα. Έτσι προέκυψε η Alkanna graeca subsp. baeotica, (DC.) Nyman 1881.
Ετυμολογία:
Alkanna  < al-kanne, αραβικό όνομα φυτού, την ρίζα του οποίου χρησιμοποιούσαν οι Άραβες φαρμακοποιοί και για την χρωστική al-henna // από την ισπανική alcana henna (θάμνος), από τη μεσαιωνική λατινική Alhanna (αλχανά) , από την αραβική al-ḥinnā η χέννα
graecus, a, um < Grecia Ελλάδα. = ελληνική
baeotica < Baeotia Βοιωτία. = βοιωτική

Orobanche alba

Πατέρας 16/05/2013

Opopanax hispidus

Πατέρας 08/06/2013

Ο Οποπάναξ ο αδρότριχος [Opopanax hispidus (Friv.) Griseb. 1843] είναι φυτό της Μεσογείου και της ΝΔ Ασίας. Ανθίζει Μάιο - Ιούνιο.
Ακολουθεί η περιγραφή του από τον Διοσκουρίδη:

πάναξ Ἡράκλειος ἢ πάναξ Ἀσκληπιάδειος· οἱ δὲ κορώνιον

πάνακες Ἡράκλειον, ἐξ οὗ ὁ ὀποπάναξ συλλέγεται, πλεῖστον γεννᾶται ἐν τῇ Βοιωτίᾳ καὶ ἐν Ψωφίδι τῆς Ἀρκαδίας, ὥστε καὶ ἐπίτηδες κηπεύεσθαι διὰ τὴν ἐκ τοῦ ὀποῦ πρόσοδον. φύλλα δὲ ἔχει τραχέα, χαμαιπετῆ, χλωρὰ σφόδρα, πρὸς τὰ τῆς συκῆς, ἐν τῷ περιφερεῖ ἐπεσχισμένα πενταμερῶς· καυλὸν δὲ ὥσπερ νάρθηκος, ὑψηλότατον, ἔχοντα χνοῦν λεπτόν, λευκὸν καὶ φύλλα περὶ αὐτὸν μικρότατα· σκιάδιον δ' ἐπ' ἄκρου ὡς ἀνήθου, ἄνθος δὲ μήλινον, σπέρμα εὐῶδες καὶ πυρωτικόν, ῥίζας πλείονας ἐκ μιᾶς ἀρχῆς, λευκάς, βαρυόσμους, παχὺν ἐχούσας τὸν φλοιόν, ὑπόπικρον ἐν τῇ γεύσει. φύεται δὲ καὶ ἐν Κυρήνῃ τῆς Λιβύης καὶ ἐν Μακεδονίᾳ.

Ετυμολογία:
Opopanax > οπός (και ορός) + πάναξ, μυθικό φυτό ικανό να θεραπεύσει κάθε ασθένεια, εξ ου και πανάκεια.
hispidus = αδρότριχος.

Eryngium maritimum

Λεγραινά 28/05/2013

Τυπικό είδος των αμμωδών παραλιών με εξάπλωση σε Μεσόγειο, Μαύρη θάλασσα και Ατλαντικό. Το συναντάμε σε όλες τις ακτές της Ελλάδας.

Πολυετές φυτό με άκαμπτο στέλεχος, ευρέως διακλαδισμένο, 20-50 εκατοστών.

Φύλλα σκληρά με χοντρό τριγωνικό δόντι.

Άνθιση: Απρίλιος - Ιούλιος.

Ετυμολογία:

Eryngium < ηρύγγιον (Θεόφραστος)

maritimum < mare θαλασσα= παραθαλάσσιο

Isatis tinctoria

Ποικίλο 01/05/2013

Η Isatis tinctoria (L. 1753) subsp. tinctoria είναι ευρωμεσογειακό φυτό με διάσπαρτη  εξάπλωση στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Βιότοπος: άκρες δρόμων, βραχώδεις πλαγιές, θαμνότοποι σε υψόμετρα 0-1700 μ.

Διετές ή ασθενώς πολυετές φυτό με ύψος 25-70 εκ. Καλλιεργείται για την παραγωγή φυσικής βαφής.

Ταξιανθία πυκνή με άνθη κίτρινα.

Άνθιση: Μάρτιος - Ιούνιος.

Ετυμολογία:

Isatis < Ισάτις ==> φυτό που αναφέρουν οι Θεόφραστος και Διοσκουρίδης και από τα φύλλα του οποίου οι αρχαίοι Έλληνες έκαναν μια βαφή βαθέος κυανού χρώματος.

tinctoria (λατιν.) < tingo βάφω < tinctus βαφή = βαφική.

Linum strictum subsp. spicatum

Λαυρεωτική 19/04/2008

Το Linum strictum subsp. spicatum (Pers.) Nyman 1878, είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.
Βιότοπος: Παράκτια ενδιαιτήματα, φρύγανα, ελαιώνες, διάκενα κωνοφόρων δασών, σε υψόμετρα 0-700 (-1200) μ.
Ετήσιο φυτό με άκαμπτους βλαστούς.
Φύλλα ακιδωτά
Άνθη στενόμακρα,μασχαλιαία, κίτρινα με γραμμώσεις.
Ανθίζει Απρίλιο - Ιούνιο.

Ετυμολογία:
Linum >  > λίνον (λινάρι).
stríctus, a, um > stringere δένω, σφίγγω ==> από τα στενά και σφιχτά φύλλα.
spicátus, a, um > spíca στάχυς, ο αθήρ, το ακιδωτό άγανο του σταχυού ==> για τα σταχυώδη ακιδωτά φύλλα = σταχυώδες.

Neatostema apulum

Λαυρεωτική 30/03/2008

Το Neatostema apulum, (L.) I. M. Johnston 1953, είναι μεσογειακό φυτό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.
Βιότοπος: άγονες εκτάσεις, ξηρές τοποθεσίες.
Βλαστοί 3-30 εκ., όρθιοι, τριχωτοί, διακλαδισμένοι στο ανώτερο τμήμα τους.
Φύλλα γραμμοειδή ή προμήκη, τα κατώτερα σπατουλοειδή, όλα τριχωτά περισσότερο στα χείλη.
Στεφάνη 6-6,5 χιλ, κίτρινη.
Ανθίζει από τον Απρίλιο.

Ετυμολογία:
Neatostema > νέατος (>νειός) νέος, νεαρός + στήμων στήμονος = Νεατοστήμονας
apulus, a, um > της Απουλίας  (περιοχή της Ιταλίας).

Scabiosa atropurpurea

Γαλάτσι 13/09/2009 Τουρκοβούνια

Η Σκαμπιόζα η σκουροπόρφυρη (Scabiosa atropurpurea L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.
Έχει μακρείς, λεπτούς βλαστούς και φύλλα διαιρεμένα, τα ανώτερα ακέραια.
Κεφάλι με διάμετρο 5 εκ., με ανθίδια με πέντε λοβούς, ιώδη, ρόδινα ή λευκά, τα περιφερειακά πολύ μεγαλύτερα,
Φύεται σε ξηρές και χέρσες τοποθεσίες.
Ανθίζει από τον Απρίλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο.

Ετυμολογία:
Scabiosa > scábies ψώρα - επειδή στην αρχαιότητα χρησιμοποιήθηκε ως φάρμακο για την ψώρα = Σκαμπιόζα
atropurpureus, a, um > ater σκούρος + purpureus πορφυρός = σκουροπόρφυρη.

Allium brussalisii

Πάρνηθα 12/09/2013

Το Άλλιο του Μπρούσαλη (Allium brussalisii Tzanoud. & Kypr. 2008) είναι ενδημικό Στερεάς Ελλάδας και Πελοποννήσου. Περιγράφηκε από την Πάρνηθα. Φύεται σε πετρώδεις θαμνότοπους και δάση. Ανθίζει Αϋγουστο - Σεπτέμβριο.
Ετυμολογία:
Allium > αllium (λατιν. Πλίνιος) > άγλις, -ίθος, η κεφαλή ή σκελίδα σκόρδου (σύμφωνα με τον Ottorino Pianigiani, 1845-1926, Ιταλό δικαστή, πολιτικό και γλωσσολόγο.
brussalisii, προς τιμήν του Πέτρου Μπρούσαλη, φωτογράφου, ορειβάτη και ερασιτέχνη βοτανικού.

Chenopodium album

Πάρνηθα 12/09/2013