Ranunculus lateriflorus

Δερβενοχώρια 05/04/2018

Ο Ranunculus lateriflorus (DC. 1817) είναι μεσογειακό φυτό με διάσπαρτη εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: τέλματα, εποχιακά λιμνία σε υψόμετρα 0-1100 μ.
Μικρό φυτό 5-20 εκ., συχνά διακλαδισμένο από την βάση.
Άνθη μικρά, μοναχικά σε ανοιχτό κίτρινο.
Άνθιση: Απρίλιος - Ιούλιος.
Ετυμολογία:
Ranunculus < rana βάτραχος. Ο Πλίνιος γράφει ότι «ονομάζουμε ranunculus το βότανο που οι Έλληνες ονομάζουν βατράχιο» = βατράχιο, επειδή ορισμένα είδη αυτού του γένους ευδοκιμούν σε υδάτινο περιβάλλον.
lateriflorus < látus lateris πλευρά, (το) πλάγιον + flos floris άνθος ==> επειδή τα λουλούδια ανθίζουν πλαγίως.

 

Cerastium dubium

Δερβενοχώρια 05/04/2018

Το Cerastium dubium [(Bastard) Guépin 1949] είναι μεσογειακό φυτό που επεκτείνεται ως το Ιράν με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: υγρά λιβάδια, αμμώδεις και αργιλώδεις θέσεις σε υψόμετρα 0-700 μ.
Ετήσιο φυτό ελάχιστα διακλαδισμένο.
Ταξιανθία χαλαρή.
Άνθιση: τέλη Μαρτίου - Μάιος.
Ετυμολογία:
Cerastium < κεράτιον < κέρας ==> από την μορφή του καρπού.
dubium = αμφίβολο, αβέβαιο. 

Ranunculus peltatus

Δερβενοχώρια 05/04/1018

Ο Ranunculus peltatus (Schrank 1789) εξαπλώνεται στην Ευρώπη και σε παράκτιες περιοχές της Αφρικής. Στην Ελλάδα έχει διάσπαρτη κατανομή σε λίγες θέσεις. 
Βιότοπος: ενδιαιτήματα γλυκού νερού, εποχιακά λιμνία, τέλματα και ρυάκια με αργή ροή σε υψόμετρα 0-1200 (1500) μ.
Ετήσιο ή πολυετές φυτό. 
Βλαστός βυθισμένος έως 1 μ. με τριχοειδή αποκλίνοντα τμήματα. Φύλλα νεφροειδή με 3-5 (7 λοβούς).
Άνθη μοναχικά με 5 ή μερικές φορές περισσότερα λευκά πέταλα.
Άνθιση: Μάρτιος - Ιούνιος.
Ανθίζει Μάρτιο - Ιούνιο, ανάλογα με το υψόμετρο.
Ετυμολογία:
Ranunculus < rana (λατιν.) βάτραχος. Ο Ρωμαίος συγγραφέας Πλίνιος γράφει ότι «ονομάζουμε ranunculus το βότανο που οι Έλληνες ονομάζουν βατράχιο»
peltátus < πέλτη, μικρή ελαφριά ασπίδα (εξ ου και οι ελαφρά οπλισμένοι πελταστές) σε σχήμα ημισελήνου ==> από τα ανώτερα φύλλα που έχουν σχήμα πέλτης.
Βατράχιο ==> επειδή ορισμένα είδη αυτού του γένους ευδοκιμούν σε υδάτινο περιβάλλον όπως οι βάτραχοι.

Myosotis sicula

Δερβενοχώρια 05/04/2018

Η Myosotis sicula (Guss. 1843) είναι μεσογειακό φυτό με διάσπαρτη κατανομή στην Ελλάδα.

Βιότοπος: υγρά λιβάδια, εκβολές ποταμών και ρεμάτων, παρυφές εποχιακών λιμνίων σε υψόμετρα 0-1000 μ.

Ετήσιο ή διετές φυτό με ύψος 10-25 εκ.

Άνθιση: Απρίλιος - Ιούνιος.

Ετυμολογία:

Myosotis  < μυς (ποντικός) + ους ωτός (αυτί).

sicula < Sicilia Σικελία = σικελική

Lupinus gussoneanus

Δερβενοχώρια 05-04-2018

Ο Lupinus gussoneanus J. Agardh 1835, είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Συνώνυμο: Lupinus micranthus, Guss. 1832.
Βιότοπος: ακαλλιέργητοι αγροί, άκρες αγρών, ελαιώνες, διάκενα δασών, σε υψόμετρα 0-1100 μ.
Μονοετές τριχωτό, πολύβλαστο φυτό, με ύψος 10-40 εκ.. Φύλλα αντωοειδή, τριχωτά.
Άνθη γαλάζια σε σπονδύλους.
Ανθίζει Μάρτιο - Μάιο.

Ετυμολογία:
Lupinus > lúpus λύκος ==> πιθανή αναφορά για την τοξικότητα του λούπινων.
gussoneanus > είδος αφιερωμένο στον Ιταλό βοτανικό Giovanni Gussone (1787-1866) από το Παλέρμο.

Ranunculus sardous

Δερβενοχώρια 05-04-2018

Το Βατράχιον της Σαρδηνίας (Ranunculus sardous, Crantz 1763) είναι ευρασιατικό φυτό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα. Φύεται σε οικότοπους γλυκών υδάτων και σε υγρές τοποθεσίες που διατηρούνται μέχρι την άνοιξη. Ανθίζει από τον Μάρτιο μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού ανάλογα με το υψόμετρο και την υγρασία της θέσης.
Ετυμολογία:
Ranunculus < rana βάτραχος. Ο Πλίνιος γράφει ότι «ονομάζουμε ranunculus το βότανο που οι Έλληνες ονομάζουν βατράχιο» = βατράχιο, επειδή ορισμένα είδη αυτού του γένους ευδοκιμούν σε υδάτινο περιβάλλον.
sardous < Sardinia Sardegna = της Σαρδηνίας.

Ornithogalum nutans

Δερβενοχώρια 05-04-2018

Το Ορνιθόγαλο το νεύον (Ornithogalum nutans L. 1753) είναι φυτό των Βαλκανίων και της Ανατολίας. Από τα πιο κομψά ορνιθόγαλα διακρίνεται από τα κωδωνοειδή, κατανεύοντα άνθη του, που κινούνται από τον άνεμο, χαρακτηριστικό που έδωσε και το όνομα στο φυτό. Φύλλα ταινιοειδή, αυλακωτά, στο μήκος του βλαστού. Τέπαλα μέχρι 3εκ. με χαρακτηριστική ασημοπράσινη χροιά που διαφέρει από αυτή των υπόλοιπων ειδών. Σε αγρούς και φρύγανα, συνήθως στην ορεινή ζώνη. Ανθίζει την άνοιξη.
Ετυμολογία:
Ornithogalum > Όρνις (πτηνό,  όρνιθα, κόττα) + γάλα. Αναφέρεται στην φράση «και του πουλιού το γάλα», λόγω του λευκού χρώματος των τεπάλων του.
nutans > nuto > nutare, νεύω = νεύον (κρεμαστό, κύπτον). Το όνομά του αναφέρεται στην κίνηση των ανθέων και των βλαστών στις πνοές του ανέμου.

Oenanthe silaifolia

Δερβενοχώρια 05-04-2018

Η Οινάνθη η σιλαΐφυλλη (Oenanthe silaifolia M.Bieb. 1819) είναι ευρασιατικό φυτό που φύεται σε οικότοπους γλυκών νερών.
Έχει ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα, εκτός από τις Κυκλάδες και την Κρήτη. Ανθίζει Απρίλιο - Μάιο.

Ετυμολογία:
Oenanthe > οίνος + άνθος - επειδή η κατανάλωση της σε μικρές δόσεις προξενεί συμπτώματα παρόμοια με την μέθη = Οινάνθη
silaifolia > Silaum + folium φύλλο - με φύλλα σαν του γένους Silaum = σιλαΐφυλλη.
silaum > silaus, ελοχαρές σκιαδοφόρο φυτό που αναφέρεται από τον Πλίνιο.

Cerastium glomeratum

Δερβενοχώρια 05/04/2018

Το Cerastium glomeratum (Thuill. 1799) είναι ευρωασιατικό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.

Θεωρείται ζιζάνιο αγρών, ελαιώνων και κήπων ενώ συναντάται και σε ημιφυσικούς οικότοπους σε πετρώδεις θέσεις και φρύγανα.

Λεπτό ετήσιο φυτό ύψους 12-30 εκ.

Άνθιση: Μάρτιος - αρχές Ιουνίου.

Ετυμολογία:

Cerastium < κεράτιον < κέρας ==> από την μορφή του καρπού.

glomeratum < glomero (λατιν.) ομάδα, περιτύλιγμα ==> επειδή τα άνθη είναι ομαδοποιημένα σε ταξιανθία.

Cerastium semidecandrum

Δερβενοχώρια 23/02/2016

Το Cerastium semidecandrum (L. 1753) είναι ευρωμεσογειακό φυτό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.

Βιότοπος: ξηρές χαλικώδεις θέσεις, αμμώδη χωράφια, παράκτια ενδιαιτήματα σε υψόμετρα 0-1100 μ.

Άνθιση: Μάρτιος - αρχές Μαΐου.

Ετυμολογία:

Cerastium < κεράτιον < κέρας ==> από την μορφή του καρπού.

semidecandrum < ημι + δέκα + ανήρ (ανδρός) ==> επειδή έχει τα μισά από τα δέκα αρσενικά στοιχεία, δηλαδή πέντε στήμονες.

Romulea bulbocodium

Δερβενοχώρια 23/02/2016

Η Romulea bulbocodium, (L.) Sebast. & Mauri 1818, είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: υγρά λιβάδια, εποχικά λιμνία, βραχώδεις πλαγιές με φρύγανα, συχνά κοντά στην θάλασσα.
Όμορφο βολβώδες φυτό που μοιάζει με κρόκο, διακρίνεται όμως εύκολα από τον ανθικό ποδίσκο (οι κρόκοι δεν έχουν) και την απουσία λευκής γραμμής στα γραμμοειδή φύλλα.
Άνθη μέχρι 3 εκ. διάμετρο με τέπαλα λογχοειδή, λευκά, με φάρυγγα κίτρινο και πινελιές ιώδεις.
Ανθίζει Φεβρουάριο - Μάιο.

Ετυμολογία:
Romulea > αφιερωμένο στον Romulus (Ρωμύλο), ιδρυτή της Ρώμης = Ρωμουλέα.
bulbocodius, a, um > βολβός + κώδυον ή κωδία (κοιλότης) ==> από το σχήμα του βολβού που θυμίζει κοιλότητας περγαμηνής = βολβοκώδιος.