ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΜΠΛΟΚ

Δευτέρα, 26 Μαΐου 2014

Cynara cardunculus άγρια αγκινάρα

Δήλεσι 23/05/2013

Η Κινάρα η ακανθίσκη (Cynara cardunculus L. 1753) είναι η άγρια αγκινάρα που είναι αυτοφυής στην Κεντρική και Δυτική Μεσόγειο.
Θεωρείται ότι την αναφέρει από τον 4ο αιώα π.Χ. ο Θεόφραστος με το όνομα «κάκτος», αν και η ακριβής ταυτότητα του φυτού που περιγράφει θεωρείται αβέβαιη.
Έχει ρίζα πασσαλώδη που εισχωρεί βαθιά στο έδαφος. Τα φύλλα της είναι μεγάλα με βαθιές σχισμές, γκριζωπά στο κάτω μέρος. Βλαστός μακρύς με διακλαδώσεις.
Εδώδιμη από την αρχαιότητα, οπότε και άρχισε να καλλιεργείται. Αυτό που τρώγεται είναι το άνθος της και για την ακρίβεια το μπουμπούκι, μετά από κατάλληλο καθαρισμό. Είναι τροφή πλούσια σε βιταμίνες.

Εξάπλωση: Ιόνιο, Νότια Πίνδος, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησσος, Κρήτη, Κυκλάδες, Ανατολικό Αιγαίο.
Βιότοπος: καλλιέργειες, αγροί.

Άνθιση από τον Μάιο.

Ετυμολογία:
Cynara> κινάρα, φυτό που αναφέρουν ο Διουσκουρίδης και ο Γαληνός = Κινάρα.
cardunculus > carduus, αγκάθι = ακανθίδα, ακανθίσκη (ή φυτό παρόμοιο με γαϊδουράγκαθο).



Κυριακή, 25 Μαΐου 2014

Centaurea ebenoides

Γεράνεια 06/04/2014

Η Κενταύρια η εβενοειδής (Centaurea ebenoides Heldr. ex S.Moore, 1878) είναι ενδημική της Βόρειας Εύβοιας και των Γερανείων σε οφιολιθικά πετρώματα.
Φυτό πολυετές. Βλαστοί κατακείμενοι έως τοξοειδώς αφιστάμενοι, μήκους 10-15 εκ. Φύλλα εριώδη, πτερυγόσχιστα έως πτεροειδή ή διακοπτόμενα πτεροειδή, λυροειδή . Άνθη ερυθρορόδινα, τα περιφερειακά
μικρότερα από τα κεντρικά. Στα Γεράνεια υπάρχουν και φυτά με άνθη λευκά και πορφυρές νευρώσεις.
Βιότοπος: σχισμές οφιολιθικών βράχων, άγονα οφιολιθικά εδάφη με μέτρια έως μεγάλη κλίση και μικρή φυτοκάλυψη.
Άνθιση: Μάιος - Ιούνιος.
Ετυμολογία:
Centaurea > Centaurus > Κένταυρος (ο Κένταυρος Χείρων ήταν γιατρός και δάσκαλος του Ασκληπιού).
ebenoides >  έβενος + είδος - εβενοειδής, επειδή το φύλλωμά του μοιάζει με του φυτού έβενος (Ebenus).
.

Σάββατο, 24 Μαΐου 2014

Ophrys apifera

Πάρνηθα 31-05-2011

Η Οφρύς η μελισσοφόρος (Ophrys apifera, Hudson 1762) είναι ευρωπαϊκή και μεσογειακή ορχιδέα, με ευρεία εξάπλωση και στην Ελλάδα.Περιγράφτηκε το 1762 από την Αγγλία.
Εύρωστο φυτό με ύψος 20-50 εκατοστά. Πολλές φορές αυτοεπικονιάζεται με αποτέλεσμα την δημιουργία πολλών ποικιλιών και μορφών.
Βιότοπος: φρυγανότοποι, θαμνώνες, λιβάδια, ανοίγματα δασών μέχρι τα 1.800 μ.
Άνθη: τρίλοβα, κυλινδρικά καφετιά. Θυρεός κίτρινος, διχαλωτός. Σέπαλα ρόδινα.
Άνθιση: Απρίλιος - Ιούνιος.
Εξάπλωση στην Αττική: Πεντέλη, Πάρνηθα.

Ετυμολογία:
Ophrys > Οφρύς (φρύδι). Δεν είναι ξεκάθαρο σε ποια χαρακτηριστικά του γένους Ophrys αναφέρεται το όνομα ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο γλωσσικής παρερμηνείας.
apifera >  apis (λατιν.) μέλισσα + φέρω = μελισσοφόρος.

Η εξάπλωση του είδους από το http://www.elisajeanluc.fr/orchidees_nature/ophrys/ophrys_apifera.htm


Τρίτη, 20 Μαΐου 2014

Iris sintenisii

Πάρνηθα 31/05/2013

Η Ίρις του Σίντενις (Iris sintenisii Janka 1877) εξαπλώνεται στην Ελλάδα, την Βαλκανική, την Τουρκία και την Ιταλία.
Φυτό με ρίζωμα και ύψος 20-40 εκατοστά. Φύλλα 1-3.
Βιότοπος: ξηρά λιβάδια και ανοιχτοί θαμνότοποι, σε υψόμετρα 400 - 1000 μ.
Άνθη 1-2, μακρόστενα, άοσμα και χρώματος μπλε-μοβ.
Άνθιση: Απρίλιος - Ιούνιος.
Στην Αττική φύεται μόνο στην Πάρνηθα, με 2-3 πολύ μικρούς πληθυσμούς.

Ετυμολογία:
Iris > Ίρις, η αγγελιαφόρος των θεών
sintenisii > αφιερωμένη στον Γερμανό βοτανικό Paul Ernst Emil Sintenis (1847-1907).




Παρασκευή, 16 Μαΐου 2014

Ophrys minuscula


Πεντέλη 08-05-2009

Η ορχιδέα Οφρύς η μικροσκοπική Ophrys minuscula (Hertel & Presser 2010) εξαπλώνεται στην Δυτική και Νότια Ελλάδα. Περιγράφτηκε το 2010, από την Ήπειρο.
Λεπτό φυτό με ύψος μέχρι 30 εκατοστά. Παρόμοιο με την Ophrys oestrifera αλλά με πολύ μικρότερα άνθη και τεράστια «κέρατα».,
Βιότοπος: θαμνότοποι, φρυγανότοποι, διάκενα πευκοδασών. λιβάδια.
Άνθη: μικρά, τρίλοβα, με πολύ μεγάλους πλαϊνούς λοβούς σε σχήμα κέρατος, σκούρα καφετιά. Θυρεός με κίτρινο περίγραμμα.
Άνθιση: Απρίλιος - Μάιος
Εξάπλωση στην Αττική: Πάρνηθα, Πεντέλη, Υμηττός.

Ετυμολογία:
Ophrys > Οφρύς (φρύδι). Δεν είναι ξεκάθαρο σε ποια χαρακτηριστικά του γένους Ophrys αναφέρεται το όνομα ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο γλωσσικής παρερμηνείας.
minusculus, -a, -um > μικρός, μικροσκοπικός
.



Πατέρας 01-05-2014

Πέμπτη, 15 Μαΐου 2014

Ornithogalum fimbriatum subsp. gracilipes

Κιθαιρώνας 03/04/2014

Το Ορνιθόγαλο το κροσσωτό υποείδος λεπτόπους [Ornithogalum fimbriatum subsp. gracilipes (Zahar.) Landström 1991] είναι ενδημικό Στερεάς Ελλάδας, Πελοποννήσου και Ανατολικού Αιγαίου. Ξεχωρίζει με τα τριχωτά φύλλα του. Φύεται σε λιβάδια, φρύγανα, ξέφωτα δασών. Ανθίζει από τον Μάρτιο.
Ετυμολογία:
Ornithogalum > Όρνις (πτηνό,  όρνιθα, κόττα) + γάλα. Αναφέρεται στην φράση «και του πουλιού το γάλα», λόγω του λευκού χρώματος των τεπάλων του.
fimbriatum (λατιν.) = κροσσωτό (τριχωτό, ινώδες)
gracilipes (λατιν.) > gracilis (λεπτός) + pes (πους, πόδι), λεπτόπους, από τον λεπτό μίσχο του.



Τετάρτη, 14 Μαΐου 2014

Ophrys delphinensis

Μέγαρα 20-03-2014

Η Οφρύς των Δελφών (Ophrys delphinensis O. Danesch & E. Danesch, 1972) είναι ενδημική των περιοχών γύρω από τον Κορινθιακό κόλπο. Περιγράφτηκε από την Αχαΐα αλλά της δόθηκε (μάλλον υπερβολικά) το όνομα των Δελφών, επειδή ευδοκιμεί και στην Φωκίδα. Θεωρείται φυσικό υβρίδιο των O. oestrifera και (O. argolica). Εμφανίζει τάση επέκτασης προς την νοτιοανατολική Πελοπόννησο και την Ανατολική Στερεά..
Βιότοπος: φρύγανα, θαμνώνες, παρυφές δρόμων, έως τα 1.100 μέτρα.
Άνθος: τρίλοβο, κυρτό, καφεκόκκινο. Οι στρογγυλοί πλαϊνοί λοβοί με πυκνό λευκό τρίχωμα.
Σπάνια στην Αττική, με γνωστές θέσεις σε Υμηττό, Πεντέλη, Γεράνεια και Μεγαρίδα.

Ετυμολογία:
Ophrys > Οφρύς (φρύδι). Δεν είναι ξεκάθαρο σε ποια χαρακτηριστικά του γένους Ophrys αναφέρεται το όνομα ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο γλωσσικής παρερμηνείας.
delphinensis > Δελφοί = των Δελφών.


Υμηττός 12/04/2011


Τρίτη, 13 Μαΐου 2014

Vicia pannonica subsp. striata

Γεράνεια 20/03/2014

Ophrys ariadnae


Πεντέλη 24-03-2014

Η Οφρύς της Αριάδνης (Ophrys ariadnae H.E. Paulus, 1994) είναι ενδημική ορχιδέα της νότιας νησιωτικής Ελλάδας,  με κύρια εξάπλωση σε Κρήτη, Κάρπαθο και Νάξο. Περιγράφτηκε το 1994 από το Λασίθι της Κρήτης.
Στην Αττική υπήρχαν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες για την ύπαρξής της στον Υμηττός και στο Γραμματικό. Με σιγουριά υπάρχει στην Πεντέλη, όπου την βρήκε ο γιατρός Θανάσης Παπανικολάου
Συνώνυμο: Ophrys cretica subsp. ariadnae.
Βιότοπος: φρυγανότοποι και ξηρά ασβεστολιθικά εδάφη.
Άνθη: τρίλοβα, σκούρα καφετί με πολύπλοκο γαλάζιο θυρεό.
Άνθιση: μέσα Φεβρουαρίου – μέσα Απριλίου.
Εξάπλωση στην Αττική: Πεντέλη, Αίγινα.

Ετυμολογία:
Ophrys > Οφρύς (φρύδι). Δεν είναι ξεκάθαρο σε ποια χαρακτηριστικά του γένους Ophrys αναφέρεται το όνομα ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο γλωσσικής παρερμηνείας.
ariadnae >  αφιερωμένη στην Αριάδνη, κόρη του Μίνωα, που βοήθησε τον Θησέα να αντιμετωπίσει τον Μινώταυρο και να βγει από τον Λαβύρινθο.


Δευτέρα, 12 Μαΐου 2014

Orchis purpurea

 Γεράνεια 06/04/2014

Η Όρχις η ποrφυρή είναι ευρωπαϊκή ορχιδέα. Περιγράφτηκε το 1762 από το Κεντ της Βρετανίας. H kύρια εξάπλωσή της στην Ελλάδα είναι σε Μακεδονία και Ήπειρο. Στην Αττική είναι γνωστή από μόνο από μία θέση στα Γεράνεια.
Ρωμαλέο φυτό με ύψος 30-90 εκατοστά. Φύλλα 4-10 γυαλιστερά, φαρδιά που σχηματίζουν όρθιο ρόδακα.
Βιότοπος: ανοιχτά δάση, λιβάδια, φρύγανα, μακία σε υψόμετρα μέχρι 1.800 μέτρα.
Άνθη: τρίλοβα, φαρδιά, λευκά με σκούρες μοβ τριχωτές κηλίδες.
Άνθιση: Απρίλιος - Ιούνιος.
Ετυμολογία:
Orchis > Όρχις (αρσενικού γένους), φυτό με δύο κονδύλους σε σχήμα όρχεων που αναφέρει ο Διοσκουρίδης // ο όρχις (<ορχίδιον < αρχίδι)
purpureus, a, um > πορφύρεος, πορφυρούς = πορφυρός, από το χρώμα των ανθέων.



Η εξάπλωση του είδους από το http://www.elisajeanluc.fr/orchidees_nature/orchis/orchis_purpurea.htm