ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΜΠΛΟΚ

Πέμπτη, 31 Μαρτίου 2011

Veronica glauca subsp. glauca

Πεντέλη 13/03/2010

Η Βερόνικα η γλαυκή (Veronica glauca Sm. in Sibth. & Sm. 1806 subsp. glauca) είναι ελληνικό ενδημικό φυτό, με εξάπλωση στην Δυτική και Κεντρική Ελλάδα, την Πελοπόννησο, τις Κυκλάδες και την Κρήτη.
Πρόκειται για μικρή πόα με χαρακτηριστικά άνθη που έχουν 4 άνισα πέταλα, από τα οποία το πάνω είναι μεγαλύτερο και το κάτω μικρότερο από τα δύο μεσαία. Έχει διακλαδισμένο βλαστό και φύλλα γλαυκά, ωοειδή, οδοντωτά. Τα μικρά γαλάζια άνθη έχουν λευκή κηλίδα στο κέντρο, μακρύ ποδίσκο και φύονται σε επάκριους βότρεις.
Ανθίζει σε πετρώδεις θέσεις της ορεινής ζώνης από τον Φεβρουάριο.

Ετυμολογία:
Veronica > από το όνομα Santa Veronica, επειδή είναι ένα μικρό λουλούδι που εμφανίζεται κοντά στην Μεγάλη Εβδομάδα.
glaucus, -a, -um > γλαυκή, από τα γκριζοπράσινα φύλλα της. 

Κυριακή, 20 Μαρτίου 2011

Viola hymettia

Υμηττός 12/03/2010
Η Βιόλα του Υμηττού (Viola hymettia, Boiss.& Heldr. 1853) είνα μικρό μονοετές φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Τα φύλλα στην βάση είναι στρογγυλεμένα, ενώ τα ψηλότερα φύλλα είναι μακρόστενα.
Βιότοπος: ορεινά λιβάδια.
Άνθη: κίτρινα-λευκά (κρεμ) στην άκρη μακριών ποδίσκων,
Άνθιση: Απρίλιος - Μάιος.
Εξάπλωση στην Αττική: Υμηττός, Πάρνηθα, Πεντέλη, Πάστρα...

Ετυμολογία:
Viola > viola (latin.) δάνειο από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ελληνικά: ίον (< ιώδες χρώμα, κλπ).
hymettia > Υμηττός = του Υμηττού.
μές.

Υμηττός 23/02/2008

Πάρνηθα 17/04/2009
 

Κυριακή, 13 Μαρτίου 2011

Fritillaria graeca

Υμηττός 12/03/2011

Η Φριτιλάρια η ελληνική (Fritillaria graeca, Boiss.& Spuner 1846) εξαπλώνεται στην Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησο, Εύβοια και Κυκλάδες (Σύρος, Κέα).
Πολυετές βολβώδες φυτό. Βλαστός όρθιος με 5-9 γλαυκά φύλλα. Άνθη συνήθως 1-2, κωδωνωειδή έως κυλινδρκά.
Βιότοπος: πετρώδεις θέσεις, φρύγανα, θαμνώνες, ξέφωτα δασών. Υψόμετρο μέχρι 2000 μέτρα
Άνθη: Τέπαλα καστανά-ιώδη με κεντρική πρασινοκίτρινη λωρίδα, συνήθως ψηφιδωτά. Στο όρος Μερέντα του Μαρκόπουλου Μεσογείων εμφανίζονται άνθη πολύ σκούρα.
Άνθιση: Φεβρουάριος - Απρίλιος.
Εξάπλωση: σε όλα τα βουνά και τους λόφους της Αττικής

Ετυμολογία:
Fritillaria > fritíllus κύπελλο με το οποίο έριχναν τα ζάρια οι Ρωμαίοι - για το σχήμα του άνθους.
graecus, -a, -um = ελληνική, επειδή περιγράφτηκε στην Ελλάδα, αλλά μετά βρέθηκε και βορειότερα.
 



Σάββατο, 12 Μαρτίου 2011

Reseda alba

Περισσός 24/02/2010 Τουρκοβούνια

Η Ρεζεντά η λευκή είναι κοινό φυτό σε χέρσες τοποθεσίες και αγρούς. Το όνομά της προέρχεται από το λατινικό resido (ηρεμώ) και αναφέρεται στις καταπραϋντικές ιδιότητες του φυτού.

Πέμπτη, 10 Μαρτίου 2011

Σάββατο, 5 Μαρτίου 2011

Φωτογραφίζοντας το φυτό του Προμηθέα

Λεγραινά 05/03/2011 Legrena (Sounio)

Μέσα στον κούφιο βλαστό του «νάρθηκα» που σιγοκαίγεται μετέφερε ο Προμηθέας την φωτιά στους ανθρώπους. Το μυθικό αυτό φυτό διατηρεί και σήμερα το πανάρχαιο όνομά του με την μορφή «άρτηκας». Το άψυχο και μάλλον ανιστόρητο επιστημονικό (λατινικό) του όνομα είναι Ferula communis.

Τρίτη, 1 Μαρτίου 2011

Urtica dioica Urtica Urens τσουκνίδα

Γαλάτσι 05/02/2008 Galatsi

Αυτό που ξεχωρίζει τη τσουκνίδα και στο οποίο οφείλει το αρχαίο (κνίδη) και το νέο της όνομα, είναι ότι το άγγισμα της μας τσούζει το δέρμα. Το φαινόμενο οφείλεται στις λεπτές τρίχες που έχει στα φύλλα και τους βλαστούς της. Στην άκρη τους έχουν ένα πολύ εύθραυστο σφαιρίδιο (όπως φαίνεται στη φωτογραφία) με τις καυστικές ουσίες ισταμίνη και ακετυλοψολίνη. Οι τρίχες εισχωρούν στο δέρμα μας, τα σφαιρίδια σπάνε και το αποτέλεσμα είναι γνωστό σε όλους μας: ξυνόμαστε. Παρ’ όλα αυτά, με τις ουσίες που περιέχει θεωρείται πολύτιμο φαρμακευτικό βότανο από την αρχαιότητα. Περιέχει σίδηρο, πυρίτιο, κάλιο, θείο, μαγγάνιο. Τα φύλλα της έχουν μυρμηκικό οξύ, τανίνες, βιταμίνες Α και C. Ο Ιπποκράτης τη χρησιμοποιούσε σε γυναικολογικά προβλήματα και ο Διοσκουρίδης για τις γάγγραινες, τα καρκινικά έλκη, την πνευμονία και τα αναπνευστικά προβλήματα. Χρησιμοποιείται από την λαϊκή ιατρική (και όχι μόνο) για τις αιμοστατικές, γαλακτογόνους, αντιαναιμικές, αντιδιαβητικές, διουρητικές ιδιότητές της. Η χρήση της ως φάρμακου συνεχίζεται από την ομοιοπαθητική. Συλλέγονται τα φύλλα και οι τρυφεροί βλαστοί του φυτού. Οι καυστικές ουσίες εξουδετερώνονται με 15 λεπτά βράσιμο σε άφθονο νερό, οπότε η τσουκνίδα γλυκαίνει και τρώγεται.

Από την αρχαιότητα τρώγεται η τσουκνίδα. Ο Ησίοδος, που περιγράφει την αγροτική ζωή της εποχής του, συνιστούσε να «τρως τσουκνίδα για να προστατεύεσαι από τις αρρώστιες όλο το χρόνο». Στη Θεσσαλία και την Ήπειρο κάνουν τσουκνιδόπιτες και στη Βέροια τσουκνοδοπίλαφο. Στη Θράκη φτιάχνουν σούπες μαζί με δυόσμο. Αλλού τη μαγειρεύουν όπως το σπανάκι.