ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΜΠΛΟΚ

Τρίτη, 13 Νοεμβρίου 2012

Κρόκος του Καρτράϊτ (Crocus cartwrighitianus)

Τουρκοβούνια 09/11/2012

Ο Κρόκος του Καρτράϊτ (Crocus cartwrighitianus, Herbert 1843) είναι ενδημικόε Αττικής, Κυκλάδων, Δυτικής Κρήτης. Είναι ο άγριος πρόγονος τ ου καλλιεργήσιμου κρόκου,
Βολβώδες φυτό. Φύλλα 7-12. Στύλος με μεγάλες κόκκινες διακλαδώσεις, που κρέμονται έξω από το περιάνθιο. Ανθήρες κίτρινοι
Βιότοπος: πετρώδεις θέσεις, από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι μέσα υψόμετρα.
Άνθη: συνήθως μοβ με σκούρες νευρώσεις αλλά και λευκά με μοβ νευρώσεις. Είναι αρωματικά και δεν κλείνουν την νύχτα.
Άνθιση: Οκτώβριος - Δεκέμβριος
Εξάπλωση στην Αττική: Υμηττός, Λαυρεωτική, Πάνειον όρος Κερατέας, λόφοι Μεσογείων, Αίγινα, Σαλαμίνα, Πάστρα, Τουρκοβούνια, Βουλιαγμένη, Βουρκάρι Μεγάρων...

Ετυμολογία:
Crocus > κρόκος (πιθανώς από την κρόκη, υφάδι).
cartwrighitianus > αφιερωμένο στον Άγγλο πρόξενο στην Κωνσταντινούπολη Cartwrihgt που συνέλεξε το φυτό από την Τήνο = του Καρτράιτ.




Τετάρτη, 7 Νοεμβρίου 2012

Ecballium elaterium / Εκβάλλιο το ελατήριο (πικραγγουριά)


Τουρκοβούνια, 05/11/2012 Περισσός

Μονοικο, πολυετές φυτό, με βλαστούς απλωτούς, έρποντες 15-60 εκ. μήκους χωρίς έλικες. Φύλλα μακρόμισχα, με έλασμα 4-10 εκ., καρδιοειδές- τριγωνικό, οδοντωτό ή κυματιστό στα χείλη. Αρσενικά άνθη κίτρινα, 18-20 χιλ., σε μασχαλιαίους βότρεις. Θηλυκά μικρότερα, μασχαλιαία, ανά ένα. Στεφάνη τροχοειδής με 5 λοβούς. Καρπός σαρκώδης, με πολύ τριχωτή-αγκαθωτή κάψα 4-5 εκ. που ανοίγει αυτόματα κατά την ωρίμανση, εκτοξεύοντας μακριά τα σπέρματα, ως ελατήριο. Άνθηση: Μάρτιος- Σεπτέμβριος. Κοινό σε χέρσα χωράφια, άκρες δρόμων και μπάζα.

Το αρχαίο όνομα του φυτού είναι άγριος Σίκυος. Τον καρπό του ονόμασε "ελατήριο" ήδη από την αρχαιότητα ο Διοσκουρίδης, ο οποίος υποστήριξε ότι το εκχύλισμα του καρπού του αποτελεί δραστικότατο καθαρτικό φάρμακο. Όλα τα μέρη του φυτού, και κυρίως ο καρπός του, είναι τοξικά, περιέχοντας το δηλητήριο "ελατηρίνη".

Τουρκοβούνια, 25/10/2007 Γαλάτσι

Τουρκοβούνια, 13/10/2007 Γαλάτσι

Τετάρτη, 25 Ιουλίου 2012

Crepis incana

Πάρνηθα 22/07/2012

Η Κρηπίς η πολιά - λευκότριχη (Crepis incana Sm. 1813) είναι ενδημικό της Νότιας και της Νοτιοανατολικής Ελλάδας (Μαίναλο, Ερύμανθος, Χελμός, Δίρφυς, Παρνασσός).
Πολυετής πόα με κοντούς βλαστούς. Φύλλα πτεροσχιδή, χνουδωτά με πθκνές κοντές γκρί ή ασπρες τρίχες, με λογχοειδή οδοντωτά πλάγια τμήματα.
Βιότοπος: ορεινές βραχώδεις θέσεις.
Άνθη: λίγα κεφάλια με γλωσσίδια ροζ-μοβ.
Άνθιση: Μάιος - Ιούλιος.
Εξάπλωση στην Αττική: Πάρνηθα, Γεράνεια, Κιθαιρώνας
Ετυμολογία:
Crepis > κρηπίς - επειδή η ρίζα του φυτού εισχωρεί βαθιά και σχηματίζει βάση (κρηπίδα), όπως αναφέρει ο Θεόφραστος
incana > πολιά, λευκότριχη
.





Σάββατο, 30 Ιουνίου 2012

Cephalanthera rubra

 Πάρνηθα 13/06/2012 περιοχή Μόλα

To Κεφαλάνθηρο το ερυθρό [Cephalanthera rubra (L.) Rich. 1817] είναι μία ευρασιατική ορχιδέα με ευρεία εξάπλωση στην ηπειρωτική Ελλάδα και την Κρήτη. Περιγράφτηκε το 1767 από την Ιένα της Γερμανίας.
Λεπτό φυτό με ύψος 15-40 εκατοστά. Φύλλα 2-10 επιμήκη.
Βιότοπος: ξέφωτα δασών, άκρες δασικών δρόμων, σκιερές θέσεις, σε υψόμετρα μέχρι 2000 μέτρα.
Άνθη: μεγάλα, ροζ, με μυτερά πέταλα.
Άνθιση: Μάιος - Ιούλιος.
Εξάπλωση στην Αττική: Πάρνηθα, Γεράνεια, Πατέρας, Κιθαιρώνας, Πάστρα.

Ετυμολογία:
Cephalanthera > κεφαλή + ανθήρας - αναφέρεται στο σχήμα των ανθήρων = Κεφαλάνθηρο
rubrus, -a, -um > ruber ερυθρός.
 
Μετόχι 02/06/2011 Πάρνηθα


 Πάρνηθα 01/06/2010 Μετόχι


 

Τρίτη, 5 Ιουνίου 2012

Goniolimon sartorii

Βραυρώνα 13/05/2012 Χαμολιά

Ο Γωνιολίμον του Σαρτόρι (Goniolimon sartorii Boiss. 1859) είναι ενδημικό της Ελλάδας (Αττική, Νότια Εύβοια, Κυκλάδες, Λήμνος)
Φυτό των παραλιακών τοποθεσιών με βλαστούς που καλύπτονται με υπόλευκες τρίχες. Φύλλα τριχωτά οξύληκτα.
Βιότοπος: πετρώδεις παραθαλάσσιες θέσεις.
Άνθη: απαλό ροζ.
Άνθιση: Μάρτιος - Απρίλιος.
Εξάπλωση στην Αττική: Βραυρώνα, Λαυρεωτική.

Ετυμολογία
Goniolimon> γωνία + limon (λεμόνι) = Γωνιολίμον
sartorii > αφιερωμένο στο Γερμανό βοτανικό και φαρμακοποιό του Όθωνα Σαρτόρι (Joseph Sartori 1809-1885) ερευνητή της ελληνικής χλωρίδας.








Παρασκευή, 27 Απριλίου 2012

Neotinea tridentata

Πάρνηθα 22/04/2012 Μετόχι

Η Νεοτινέα η τρίδοντη [Neotinea tridentata (Scopoli 1772) R. M. Bateman, Pridgeon & M.W.Chase 1997] είναι ευρωπαϊκή ορχιδέα με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα. Περιγράφτηκε το 1772 από την Σλοβενία.
Λεπτό φυτό, με ύψος 15-45 εκατοστά. Φύλλα 4-10 λογχοειδή.
Βιότοπος: φρύγανα, λιβάδια, χωράφια, ορεινά λιβάδια μέχρι 1.600 μέτρα.
Άνθη: τρίλοβα, οδοντωτά, ροζ με σκούρες ροζ κηλίδες.
Άνθιση: Μάρτιος - Ιούνιος.
Εξάπλωση στην Αττική: Πάρνηθα, Πεντέλη, Υμηττός, Μεσόγεια, Γραμματικό, Πατέρας...

Συνώνυμο: Orchis tridentata, Scop. 1772.

Ετυμολογία:
Neotinea > νέο + Tineo, γένος στις ορχιδέες  αφιερωμένο στον Ιταλό βοτανικό (νέο) Vincenzo Tineo (1791-1856), γιό του (παλαιού) βοτανικού Giuseppe Tineo (1757-1812) ιδρυτή του βοτανικού κήπου του Παλέρμο στην Σικελία.
tridentatus a, um > tres τρις + dens γεν. dentis δόντι = τρίδοντη.


Πάρνηθα 27/03/2010 Μετόχι



 Αγία Μαρίνα 01/04/2008 Ανατολική Αττική

Κυριακή, 8 Απριλίου 2012

Ophrys speculum


Γραμματικό 08/04/2012

Η Οφρύς η κατοπτρική (Ophrys speculum, Link 1800) είναι μεσογειακή ορχιδέα. Στην χώρα μας εξαπλώνεται στην Κεντρική Ελλάδα, την Πελοπόννησο και τα νησιά. Περιγράφτηκε το 1800 από την Πορτογαλία.
Συνώνυμα: Ophrys ciliata, Ophrys vernixia
Κοντό φυτό με ύψος 5-25 εκατοστά.
Βιότοπος: φρυγανότοποι, θαμνώνες, ελαιώνες, ακαλλιέργητα χωράφια, λιβάδια σε υψόμετρα έως 1,200 μέτρα.
Άνθος: Τρίλοβα με τριχωτή καφέ περιφέρεια. Σέπαλα ανοιχτό καφέ με καφεκόκκινες γραμμές. Θυρεός γαλάζιος, γυαλιστερός.
Άνθιση: Μάρτιος - Μάιος.
Στην Αττική φύεται κυρίως στην ανατολική περιοχή, απέναντι από την Εύβοια.

Ετυμολογία:
Ophrys > Οφρύς (φρύδι). Δεν είναι ξεκάθαρο σε ποια χαρακτηριστικά του γένους Ophrys αναφέρεται το όνομα ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο γλωσσικής παρερμηνείας
speculum > speculum (λατιν.) καθρέφτης, κάτοπτρο - κατοπτρική από την ανακλαστική επιφάνεια του χείλους.


Γραμματικό 08/04/2012



Ωρωπός 19/03/2008
 



Τετάρτη, 4 Απριλίου 2012

Ophrys tenthredinifera

Υμηττός18/03/2012

Η Οφρύς η σφηκάφερη (Ophrys tenthredinifera, Willdenow 1805) είναι μεσογειακή ορχιδέα.
Περιγράφτηκε το 1805 από την Αλγερία. Στην Ελλάδα αξεπλώνεται στην δυτική, νότια και νησιωτική χώρα.
Πολύμορφο είδος με μεγάλη ποικιλομορφία.
Εύρωστο φυτό με ύψος 10-30 εκατοστά, σε αραιή ταξιανθία.
Βιότοπος: φρυγανότοποι, θαμνώνες, ακαλλιέργητα χωράφια, ανοίγματα δασών σε υψόμετρα έως 1.800 μέτρα.
Άνθη: ακέραια, συνήθως με δύο πλαϊνά εξογκώματα, με χρώμα κίτρινο και καφέ, γαλαζωπό θυρεό και κόκκινη στιγματική κοιλότητα. Πέταλα τριγωνικά ροζ. Σέπαλα ροζ, μεγάλα, φαρδιά, στρογγυλεμένα.
Άνθιση: Φεβρουάριος - Μάρτιος.
Έχει ευρεία εξάπλωση στην Αττική.

Ετυμολογία:
Ophrys > Οφρύς (φρύδι). Δεν είναι ξεκάθαρο σε ποια χαρακτηριστικά του γένους Ophrys αναφέρεται το όνομα ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο γλωσσικής παρερμηνείας 
tenthredinifera > τενθρηδών και τενθρήνη, αρχαιοελληνικά ονόματα άγριων μελισσών & σφηκών που κάνουν φωλιές μέσα στην γη + φέρω = η φέρουσα τενθρηδώνα από τον θυρεό του άνθους, η σφηκάφερη.



Anas platyrhynchos πρασινοκέφαλη πάπια

Σχινιάς 25/02/2012



Δευτέρα, 5 Μαρτίου 2012

Κρόκοι στο χιόνι της Πάρνηθας

Πάρνηθα 03/03/2012

Ο Κρόκος του χιονιού (Crocus nivalis, Bory & Chaub. 1832) περιγράφτηκε από τον Ταΰγετο to 1832.
Το 1850 περιγράφτηκε από την Αττική ο παρόμοιος Crocus atticus, (Boiss. & Orph.s 1850), ο οποίος υποβιβάστηκε το 1982 σε υποείδος του Κρόκου του Ζήμπερ (Crocus sieberi subsp. atticus, B. Mathew 1982).
Η τελευταία ταξινόμηση (Vascular plants of Greece, an annotated checklist, 2013) θεωρεί τον Κρόκο τον αττικό συνώνυμο του Crocus nivalis, που έχει ευρεία
εξάπλωση, από την Πελοπόννησο μέχρι την πρώην Γιουγκοσλαβία και την Βουλγαρία. Βέβαια, παρότι ονομάζεται χιονώδης (nivalis) στην Αττική ανθίζει (και) σε χαμηλά υψόμετρα.
Φύλλα 3-5, με ανοιχτόχρωμη ρίγα στο μέσον.
Βιότοπος: βραχώδεις πλαγιές, ορεινά λιβάδια και ξέφωτα, ανοιχτά δάση κωνοφόρων.
Άνθη: ρόδινα, λιλά, μοβ με λεπτές σκούρες νευρώσεις στα τρία εξωτερικά τέπαλα. Φάρυγγας κίτρινος. Στύλος με τρεις διακλαδώσεις ακέραιες, πορτοκαλί, με πλατειά κορυφή. Ανθήρες κίτρινοι.
Άνθιση: Δεκέμβριος - Απρίλιος σε υψόμετρα 400 - 1300 μ.
Εξάπλωση στην Αττική: Πάρνηθα, Πεντέλη, Γεράνεια, Πατέρας, Κιθαιρώνας, Πάστρα, Γραμματικό.

Ετυμολογία:
Crocus > κρόκος (πιθανώς από την κρόκη, υφάδι).
nivalis > nix (nivis) χιόνι = χιονώδης, του χιονιού, επειδή αναπτύσσεται σε μεγάλα υψόμετρα.

Γραμματικό 25/02/2012




Παρασκευή, 2 Μαρτίου 2012

Bellevalia hyacinthoides

  Αγία Μαρίνα 25/02/2012 Γραμματικό

Η Μπελεβάλια η υακινθοειδής [Bellevalia hyacinthoides (Bertol.) K. Persson & Wendelbo 1979] είναι βολβώδες φυτό, ενδημικό της Ελλάδας.
Φύλλα λογχοειδή, μεγαλύτερα του βλαστού. Φυτό σχετικά κοντό, με 1-4 βλαστούς μήκους 5-18 εκατοστών.
Βιότοπος: ξηρές πετρώδεις θέσεις με φρύγανα ή αραιή θαμνώδη βλάστηση, σε παρυφές καλλιεργημένων περιοχών, σε ελαιώνες και ακαλλιέργητους αγρούς, από το επίπεδο της θάλασσας έως τα 1.000 μέτρα.
Άνθη: κωδωνοειδή, γαλάζια, εύοσμα σε πυκνή ταξιανθία.
Άνθιση: Φεβρουάριος - Μάρτιος.
Εξάπλωση στην Αττική: Γεράνεια, Πατέρας, Αγία Μαρίνα Γραμματικού.

Ετυμολογία:
Bellevalia > γένος αφιερωμένο στον Richer de Belleval (1564-1602), ιδρυτή του Βοτανικού Κήπου του Μονπελιέ.
hyacinthoides > υάκινθος + είδος = υακινθοειδής. 


   Αγία Μαρίνα 25/02/2012


Γεράνεια 09/01/201

Οι μπελεβάλιες είναι βολβόφυτα φυτά. Η ενδημική Μπελεβάλια η υακινθοειδής με τις γαλάζιες αποχρώσεις έχει ένα πολύ ευχάριστο άρωμα, που μοιάζει με του πικραμύγδαλου. Φωτογραφήθηκε σε παραλιακή θέση του όρους Πατέρας.