ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΜΠΛΟΚ

Κυριακή 11 Ιουλίου 2010

Η πηγή «Κιθάρα»

Βρίσκεται στο πρώην βασιλικό Κτήμα Τατοΐου. Ονομάστηκε «Κιθάρα» από μια δεξαμενή σε σχήμα κιθάρας, που χτίστηκε για να μαζεύει το νερό. Ας πούμε ότι η «Κιθάρα» ήταν και η πρώτη πισίνα της Αττικής. Ένας παλιός και καλός χωματόδρομος οδηγεί στην πηγή, από όπου συνεχίζονται διάφορες μικρές και μεγάλες διαδρομές.

Παρασκευή 9 Ιουλίου 2010

Centaurea attica

Πάρνηθα 01/06/2010

Η Κενταύρια η αττική (Centaurea attica Nyman 1967 subsp. attica) είναι ενδημική κυρίως των βουνών της Αττικής ενώ αναφέρεται και από την Εύβοια.
Πολυετές πολύκλαδο φρύγανο με μεγάλη ποικλιομορφία Έχει λεπτούς, όρθιους βλαστούς μέχρι 35 εκατοστά, καλυμμένους με λευκό χνούδι.
Βιότοπος: πετρώδεις και βραχώδεις θέσεις, ξηρές και άγονες τοποθεσίες, σε υψόμετρα 500-1400 μ.
Ανθίδια ρόδινα και υπάνθιο μέχρι 1εκ. διάμετρο, με βράκτια βλεφαριδωτά, σκούρα στην κορυφή με το μεσαίο αγκάθι μέχρι 7χιλ.
Άνθιση: Μάιος - Αύγουστος.
Εξάπλωση στην Αττική: Πάρνηθα, Υμηττός, Πεντέλη...

Ετυμολογία:
Centaurea > Centaurus > Κένταυρος (ο Κένταυρος Χείρων ήταν γιατρός και δάσκαλος του Ασκληπιού).
attica > Αττική.

Τρίτη 6 Ιουλίου 2010

Hieracium pannosum

Πάρνηθα 15/06/2010

Το Hieracium pannosum (Boiss. 1844) είναι φυτό των Βαλκανίων και της Ανατολίας με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: ξηρές βραχώδεις και πετρώδεις θέσει σε υψόμετρα 700-1900 μ.
Πολυετές φυτό, πολύμορφο που έχει χωριστεί σε 7 υποείδη ( (Vascular plants of Greece, an annotated checklist, 2013).
Ολόκληρο το φυτό με πυκνό αστεροειδές τρίχωμα. Βλαστοί 10-45 εκ., μέτρια διακλαδισμένοι. Άνθη κίτρινα.
Άνθιση καλοκαιρινή.

Ετυμολογία:
Hieracium < ιεράκιον (φυτό που αναφέρει ο Διοσκουρίδης).
pannosum (λατιν.) = τραχύ.



Παρασκευή 2 Ιουλίου 2010

Lonicera etrusca

Πεντέλη 07/07/2009

Η Λονίτσερα η ετρούσκη [Lonicera etrusca (Santi 1795)] είναι μεσογειακό φυτό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.
Κοινό λαϊκό όνομα: αγιόκλημα, αγριοαγιόκλημα.
Αειθαλής θάμνος με βλαστούς πολύκλαδους και φύλλα γλαυκά, μεγάλα μέρχι 8 εκ., λεία, τα ανώτερα ενωμένα, περίβλαστα.
Βιότοπος: θαμνώνες, δάση, βραχώδεις πλαγιές.
Ανθική στεφάνη σωληνοειδής, δίχειλη, λευκή ή ρόδινη, με μακρείς λευκούς στήμονες.
Ανθίζει από τον Μάιο.

Ετυμολογία:
Lonicera > γένος αφιερωμένο με τον Γερμανό ιατρό και βοτανικό Adam Lonitzer (Lonicerus, 1528-1586).
etrusca > Etruria Ετρουρίa, αρχαία περιοχή της Ιταλίας, στη σημερινή Τοσκάνη.


Τετάρτη 30 Ιουνίου 2010

Lathyrus grandiflorus

Πάρνηθα 01/06/2010

Ο Λάθυρος ο μεγανθής (Lathyrus grandiflorus Sm. 1813) είναι φυτό της Κεντρικής και Νότιας Βλακανικής και τοπικά της Νότιας Ιταλίας και της Σικελίας. Έχει ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα, εκτός της Κρήτης.
Ανακαλύφθηκε από τον το Sibthorp, πιθανότατα στη χερσόνησο του Άθω, και απεικονίστηκε στην υδατογραφία 698 της Flora Graeca (1832).
Πολυετές φυτό, χνουδωτό, με  βλαστούς 30-150 εκ.
Βιότοπος: βραχώδεις πλαγιές, ανοίγματα δασών, παρυφές δασικών δρόμων, σε υψόμετρα 300-1400 (-1800) μ.
Φύλλα με 1, σπάνια 2-3, ζεύγη φυλλαρίων. Φυλλάρια ωοειδή 25-50  χιλ. Παράφυλλα γραμμοειδή. Έλικες τρισχιδείς.
Άνθη μεγάλα, 25-30 χιλ., ανά 1-4. Στεφάνη με πέτασο ρόδινο και πτέρυγες πορφυρές. Χέδρωπας λείος.
Ανθίζει Μάιο - Ιούλιο.

Ετυμολογία:
Lathyrus > λάθυρος (λαθούρι).
grandiflorus > grandis (μέγας) + flos floris (άνθος) = μεγανθής.

Τρίτη 29 Ιουνίου 2010

Asyneuma limonifolium

Πεντέλη 07/07/2009

Το Asyneuma limonifolium [(L.) Janch. 1906] είναι μεσογειακό φυτό, από την Ιταλία και ανατολικότερα. Έχει ευρεία κατανομή στην Ελλάδα, εκτός Κρήτης και Κυκλάδων.
Βιότοπος: βραχώδεις πλαγιές, βράχοι, ανοίγματα δασών σε ασβεστολιθικά υποστρώματα και σε υψόμετρα 200-1800 μ.
Πολυετές φυτό με κάθετο ξυλώδες στέλεχος έως 90 εκ. Βασικά φύλλα σε ρόδακα, οδοντωτά, συχνά κυματοειδή.
Άνθιση: τέλη Μαΐου - Αύγουστος.

Ετυμολογία:
Asyneuma < α στερητικό + συν ==> οι Grisebach & Shenk δημιούργησαν αυτόν τον νεολατινικό όρος σε αντιδιαστολή με το γένος Phyteuma sp. της ίδιας οικογένειας (CAMPANULACEAE) επειδή τα τμήματα του περιάνθιου είναι χωρισμένα στην βάση.
limonifolium < limonium λειμώνιον + folium φύλλο ==> με φύλλα σαν του λειμώνιου.

Πάρνηθα 15/06/2010 Parnis


Κυριακή 20 Ιουνίου 2010

Acanthus spinosus Άκανθα η ακανθώδης

Πάρνηθα 01/06/2010 Μετόχι


Η Άκανθα η ακανθώδης (Acanthus spinosus, L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό. Πολυετής πόα με φύλλα αντίθετα, πτεροσχιδή με λοβούς αγκαθωτούς και προεξέχοντα νεύρα που είναι συγκεντρωμένα στη βάση του φυτού όπου σχηματίζουν πυκνό ρόδακα διαμέτρου σχεδόν 50 εκ. Τα άνθη με το λευκό χείλος και τον πορφυρό κάλυκα σχηματίζουν πυκνή ταξιανθία στην κορυφή του βλαστού. Προτιμά πετρώδεις τοποθεσίες, θαμνότοπους και παλιά χωράφια. Ανθίζει Μάιο - Ιούνιο.

Έχει ενδιαφέρον ότι αναφέρεται και μέσα από την Αθήνα το 1856 από τον Θ. Ορφανίδη.

Με το όνομα «άκανθα» ο Θεόφραστος αναφέρει αρκετά φυτά, ανάμεσά τους και ξενικά, με κοινό χαρακτηριστικό τα αγκαθωτά φύλλα. Η Acanthus spinosusς πιθανολογείται ότι είναι η «Άκανθα Κεάνωνος» του Θεόφραστου. Ο Διοσκουρίδης αναφέρει το «ακάνθιον». Όπως έχει γίνει με πολλά φυτά, η αρχαία μυθολογία θέλει την νύμφη Άκανθα νε είναι αγαπημένη του Απόλλωνα, ο οποίος την μεταμόρφωσε τελικά στο ομώνυμο φυτό.
Ετυμολογία:
Acanthus > άκανθος > άκανθα > άκανος, είδος αγκαθιού + άνθος > ρίζα ακ-, μυτερός, αιχμηρός. Φυτό με φύλλα ή άνθη αιχμηρά, βελονοειδή, ακανθώδη.
spinosus > spina (λατιν.), άκανθα, αγκάθι =  ακανθώδης.

Πατέρας 08/06/2013



Σάββατο 19 Ιουνίου 2010

Hypericum empetrifolium

Πεντέλη 07/07/2009

Το Hypericum empetrifolium Willd. 1802 είναι φυτό της Ανατολικής Μεσογείου, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα εκτός της ΒΔ χώρας.
Βιότοπος: θαμνότοποι, βραχώδεις θέσεις.
Φυτό με όρθιους κοκκινωπούς βλαστούς, πολύ διακλαδισμένο. Φαρμακευτικό, χρησιμοποιείται στην λαϊκή ιατρική ως επουλωτικό.
Φύλλα μικρά, γραμμοειδή που εκφύονται σε τριμερείς σπονδύλους σε όλο το μήκος του βλαστού.
Πέταλα στενά, κίτρινα, χωρίς κοκκινωπό χρώμα και χωρίς μαύρους αδένες, πολύ μακρύτερα από τα σέπαλα. Στήμονες σε δέσμες ενωμένοι στην βάση.
Ανθίζει από τα τέλη Μαρτίου.

Ετυμολογία:
Hypericum > υπέρ + εικών ==> ίσως λόγω της παρουσίας μαύρων αδένων, παρόμοιων με ένα κέντημα, που υπάρχούν στα λουλούδια πολλών ειδών αυτού του γένους.
empetrifolium > Empetrum (φυτό που έδωσε το όνονά του στη οικογένεια Empetraceae) + folium φύλλο ==> με φύλλα σαν του Empetrum
.